{"id":308,"date":"2017-01-09T15:10:38","date_gmt":"2017-01-09T14:10:38","guid":{"rendered":"https:\/\/naturvernforbundet.no\/hordaland\/kva-er-eigentleg-gron-industri\/"},"modified":"2022-11-21T12:21:27","modified_gmt":"2022-11-21T11:21:27","slug":"kva-er-eigentleg-gron-industri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naturvernforbundet.no\/hordaland\/kva-er-eigentleg-gron-industri\/","title":{"rendered":"Kva er eigentleg gr\u00f8n industri?"},"content":{"rendered":"\t
\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t

Kva er eigentleg gr\u00f8n industri?<\/h1>\n\n\t\t\t\t\t

Onsdag 5. oktober hadde Naturvernforbundets faggruppe for bygg og energi invitert til Naturleg onsdag p\u00e5 Litteraturhuset i Bergen. Temaet for kvelden var gr\u00f8n industri. Korleis kan ein drive industri som st\u00f8ttar opp under det moderne samfunnet utan \u00e5 g\u00e5 p\u00e5 bekostning av naturen? Kva skal til for \u00e5 oppn\u00e5 ein reelt b\u00e6rekraftig industri? <\/p><\/div>\n\n\t\t\t\t\t

\"\"<\/figure>\n\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
By Borgar Emanuelsen Bohlin<\/span><\/div>\n\t\t\t09.01.2017 15:10<\/small> | Sist oppdatert: 21.11.2022 12:21<\/small>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\n

Omlag 50 skodelystne fylte Boksalongen, i tillegg til dei som fylgde med p\u00e5 videostraumen p\u00e5 Youtube (som ligg her<\/a>), samla seg for \u00e5 f\u00e5 med seg m\u00f8tet, som vart \u00e5pna av \u00d8ystein Lunde Heggeb\u00f8.<\/p>\n\n\n\n

Vi m\u00e5 identifisere v\u00e5re behov<\/strong>
\n\u00d8ystein Lunde Heggeb\u00f8, leiar av Naturvernforbundet Hordaland sin faggruppe for bygg og energi, starta med ein introduksjon til temaet b\u00e6rekraft.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\n\u00d8ystein Lunde Heggeb\u00f8, leiar av Naturvernforbundet Hordaland sin faggruppe for bygg og energi, innleiar om berekraft. Foto: Ragnhild Gya.<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

Menneske er avhengig av naturens syklusar for \u00e5 oppfylle sine behov, b\u00e6rekraft handlar om \u00e5 ta vare p\u00e5 desse naturlege syklusane, sa Heggeb\u00f8. Eit stort problem i dag er at v\u00e5rt \u00f8kologiske fotavtrykk stig kvart \u00e5r med ei mykje st\u00f8rre vekstrate enn jordas biokapasitet. Faktisk nyttar vi i dag 1,5 x meir ressursar enn det som er tilgjengelig av produktivt areal. Naturen har ni t\u00e5legrenser, av desse er det fire som er akutte; tap av biodiversitet, biokjemisk flyt av nitrogen og fosfor, endring og bruk av landareal og klimaendringar. Ein ser at det \u00f8kologiske fotavtrykket veks i takt med den raske stigninga av verdas populasjon. Vi m\u00e5 identifisere v\u00e5re behov, og deretter diskutere korleis vi kan dekkje desse behova, avslutta Heggeb\u00f8.<\/p>\n\n\n\n

Kan oppdrettsn\u00e6ringa verte b\u00e6rekraftig?<\/strong>
\nOnsdagens andre innlegg vart heldt av professor ved NTNU; Jon Olaf Olaussen. Olaussen snakka om fiskeoppdrettsn\u00e6ringa i lys av dagens tema. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
\nProfessor Jon Olaf Olaussen (NTNU) innleiar p\u00e5 Naturleg onsdag 5.10.2016. Foto: Mathea Born.<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

Oppdrettsn\u00e6ringa vokse fr\u00e5 ein produksjon p\u00e5 300 000 tonn i 1997 til 1 300 000 tonn i 2015. Trass i den store suksessen er det \u00f2g ein del utfordringar. R\u00f8mt laks fr\u00e5 oppdrettsanlegg har vist seg \u00e5 ha stor genetisk p\u00e5verknad p\u00e5 villaksen. Lakselus fr\u00e5 oppdrettslaksen vert eit problem for b\u00e5de villaks-smolt og for sj\u00f8\u00f8rreten, som lev heile livet sitt i fjorden. Avfall fr\u00e5 norske oppdrett tilsvarar kloakk-utslepp fr\u00e5 omtrent 20 millionar menneske som sleppast direkte ut i havet. <\/p>\n\n\n\n

Olaussen presenterte to hovudm\u00e5tar \u00e5 l\u00f8yse desse problema p\u00e5. Den f\u00f8rste alternativet er \u00e5 endre p\u00e5 dagens produksjonsmetode. Her er det fleire punkt \u00e5 ta tak i; sikrare merder, betre rutiner, nye lusemiddel osv. Det andre alternativet er \u00e5 finne ei ny produksjonsmetode. Her nemner Olaussen moglegheitene ved lukka anlegg anten i sj\u00f8en eller p\u00e5 land. Lukka anlegg p\u00e5 land, meiner han, vil l\u00f8yse b\u00e5de problemet med lakselus, r\u00f8mming og avfall. <\/p>\n\n\n\n

Mikroalgar som fiskef\u00f4r<\/strong>
\nHans Torstein Kleivdal er forskingsleiar ved Uni Research og f\u00f8rsteamanuensis II ved Universitetet i Bergen. Kleivdal heldt eit interessant innlegg om korleis vi skal vere med p\u00e5 \u00e5 utvikle havbruk og akvakultur i ei meir b\u00e6rekraftig retning.<\/p>\n\n\n\n

Kritisk dr\u00f8fting av innlegg p\u00e5 Naturleg onsdag. Foto: Ragnhild Gya<\/span>
\n\"\"Ei utfordring ved den marine matproduksjonen er \u00e5 nytte b\u00e6rekraftige f\u00f4rressursar, her trengs det nye alternativ. I dag nyttar ein fiskeolje som er ein viktig komponent i f\u00f4ret til laks. Kleivdal meiner ein f\u00e5r ein meir effektiv energiutnytting dersom ein hentar ut energien p\u00e5 l\u00e5gare trofiske niv\u00e5. Her vert marine mikroalgar presentert som eit b\u00e6rekraftig alternativ til fiskeolje. \u201dHeile algen er ein n\u00e6ringsrik pakke som vi kan nytte direkte inn i fiskef\u00f4ret,\u201d seier Kleivdal. P\u00e5 teknologisenteret p\u00e5 Mongstad unders\u00f8kjer Kleivdal om det er mogleg \u00e5 utvikle ei n\u00e6ringskjede fr\u00e5 CO2 til algar og sollys til \u00e5 verte ei ny f\u00f4rressurs. I tillegg vil ein sj\u00e5 p\u00e5 moglegheita til \u00e5 f\u00e5 til ein sirkul\u00e6r \u00f8konomi ved \u00e5 gjenbruke avfall fr\u00e5 oppdretta som ein ny f\u00f4rressurs. Hovudutfordringane i dag er at produksjonen er for kostnadskrevjande og produksjonsvolumet er for lite. Her jobbast det med \u00e5 effektivisere produksjonen. <\/p>\n\n\n\n

Kebony – b\u00e6rekraftig byggjemateriale gjennom gr\u00f8n kjemi<\/strong>
\nKveldens siste innlegg vart heldt av Per Brynildsen. Brynildsen er teknisk direkt\u00f8r i firmaet Kebony, som driv b\u00e6rekraftig produksjon av treverk.<\/p>\n\n\n\n\n\n

Klikk p\u00e5 biletet for \u00e5 sj\u00e5 Per Brynildsen sin presentasjon.<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

Regnskogt\u00f8mmer er eit edelt treverk som er eit popul\u00e6rt produkt. Tropisk regnskog er sv\u00e6rt viktig for jordas klima og biodiversitet, derfor vil Kebony vere eit b\u00e6rekraftig alternativ til denne typen produksjon. Dette vert gjort ved \u00e5 f\u00e5 furu til \u00e5 likne p\u00e5 edlare treverk som tropisk regnskogt\u00f8mmer, ved hjelp av det Brynildsen kallar gr\u00f8n og fornybar kjemi. Kebony utnyttar eigenskapen tre har til \u00e5 ta til seg v\u00e6ske ved \u00e5 fylle treverket med vatn og furfuryl alkohol. P\u00e5 denne m\u00e5ten f\u00e5r ein plankar som er brunare og hardare enn det opprinnlege treverket, ein f\u00e5r i tillegg produkt som er haldbare over lengre tid. Ved \u00e5 nytte denne teknologien har Kebony produsert alt fr\u00e5 terrasser til Gibson-gitarar.  <\/p>\n\n\n\n

Paneldebatt<\/strong>
\nEtter innlegga var det klart for debatt, leia av kveldens f\u00f8rste innleiar – \u00d8ystein Lunde Heggeb\u00f8. I tillegg til Olaussen, Kleivdal og Brynildsen var ogs\u00e5 dagleg leiar i Naturvernforbundet Hordaland Nils Tore Skogland med i panelet.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\nPaneldebatt p\u00e5 Naturleg onsdag. F.v.: \u00d8ystein Lunde Heggeb\u00f8, Jon Olaf Olaussen, Hans Kleivdal, Nils Tore Skogland. Foto: Ragnhild Gya<\/span><\/p>\n\n\n\n

Heggeb\u00f8 starta paneldebatten med \u00e5 stille kveldens store sp\u00f8rsm\u00e5l: kan vi skape ein industri som kan fungere innanfor naturens t\u00e5legrense? Olaussen meinte dette absolutt var mogleg, det er noko vi b\u00f8r ha som m\u00e5l. For at dette skal vere mogleg m\u00e5 myndigheitene ta styring og tvinge industrien i riktig retning. Kleivdal sa seg einig i dette. Samtidig vil all produksjon ha eit milj\u00f8avtrykk. Vi vil nok aldri komme p\u00e5 null, men klarer ein \u00e5 finne nye og meir b\u00e6rekraftige produksjonsmetodar enn det ein allereie har er ein p\u00e5 riktig veg. Ein engasjert Skogland peika p\u00e5 at ein slik tankegang vil aldri hjelpe oss i \u00e5 n\u00e5 m\u00e5let om ein b\u00e6rekraftig industri. Her krevjast det eit st\u00f8rre paradigmeskifte. Framfor \u00e5 sp\u00f8rje om vi kan drive ein industri innanfor naturens t\u00e5legrense m\u00e5 vi gjere oss kjent med korleis naturen fungerer og bidra etter same prinsippa som det naturen gjer. Til dette svarte Kleivdal at eit slikt paradigmeskifte er noko som sjeldant skjer. Fram til det skjer m\u00e5 ein arbeide med inkrementelle forbetringar. Her er det ikkje snakk om like store og radikale endringar men det er eit steg p\u00e5 vegen fram til ein f\u00e5r ein radikal innovasjon. <\/p>\n\n\n\n

Vidare gjekk diskusjonen inn p\u00e5 viktigheita av tverrfagleg kunnskap i innovasjonen. Kleivdal nemnde at, som forskar, er det enkelt \u00e5 velje ei problemstilling og sj\u00e5 kun p\u00e5 det. Samtidig seier han at han ser ei stor forbetring med auka fokus p\u00e5 tverrfaglege prosjekt. Skogland fortsatte: \u201dBiologi m\u00e5 bli eit strategisk leiingsfag p\u00e5 same m\u00e5te som \u00f8konomi, juss og ingeni\u00f8r. \u201d Framfor \u00e5 komme med nye l\u00f8ysingar som naturen aldri har sett f\u00f8r b\u00f8r ein sj\u00e5 p\u00e5 korleis ting har vorte l\u00f8yst i naturen tidlegare og ta utganspunkt i det. Dette kallast \u201dinnovasjon inspirert av naturen.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Stort engasjement fr\u00e5 salen<\/strong>
\nDet var mange til stades i publikum denne onsdagen og engasjementet var stort. 
\nArild Hermstad fr\u00e5 Framtiden i v\u00e5re hender var den heldige som f\u00f8rst kom til orde. Hermstad kommenterte at tanken Skogland hadde om \u201dinnovasjon inspirert av naturen\u201d  er ei naiv l\u00f8ysing som undervurderer den enorme krisa vi har i dag, det m\u00e5 st\u00f8rre endringar til. Til dette svara Skogland at det ikkje handlar om ein id\u00e9ell situasjon, men om ei retning vi skal bevege oss i forhold til. Det er ikkje naivt \u00e5 g\u00e5 i den retninga n\u00e5r ein veit at det er dit ein m\u00e5, framfor \u00e5 g\u00e5 for andre lite gjennomtenkte l\u00f8ysingar som skapar problem i neste fase. <\/p>\n\n\n\n

Eirik Hordnes fr\u00e5 Naturvernforbundet Hordaland si bygg- og energigruppe spurde Kleivdal om kva definisjon p\u00e5 b\u00e6rekraft Uni Research tek utgangspunkt i. Til dette svarte Kleivdal \u201dat det ikkje skal g\u00e5 utover milj\u00f8et i varig grad.\u201d Han understrekar at ein m\u00e5 sj\u00e5 korleis det er i dag og om det er mogleg \u00e5 gjere forbetringar.<\/p>\n\n\n\n

Siste sp\u00f8rsm\u00e5l kom igjen fr\u00e5 Eirik Hordnes som spurde panelet om konkrete d\u00f8mer p\u00e5 kva dei meiner er b\u00e6rekraftig. Olaussen repeterte sitt d\u00f8me med lukka anlegg i oppdrettsn\u00e6ringa. Samtidig peika Olaussen p\u00e5, og snudde seg mot Kleivdal, at dersom vi skal redde matsituasjonen i verda m\u00e5 vi ned p\u00e5 mikroniv\u00e5. Kleivdal nikka og fortsatte; f\u00f4rressursar som ikkje g\u00e5r p\u00e5 bekostning av matproduksjon er b\u00e6rekraftig. Brynildsen kommenterte at ein produksjon er b\u00e6rekraftig dersom ein ikkje bryt ein syklus eller forandrar milj\u00f8et permanent. I tillegg kan ein ikkje sleppe ut noko som naturen sj\u00f8lv kan gjenvinne, fortsatte Skogland. Ein kan ikkje bryte opp naturomr\u00e5der og ein kan ikkje systematisk hindre folk i \u00e5 oppfylle sine behov. B\u00e6rekraft definerer eigentleg kva du kan gjere innanfor rammene p\u00e5 eit spel. Dagens milj\u00f8teknologi opererer p\u00e5 kanten av spelet.<\/p>\n\n\n\n

Elise Eidset,
\nNaturvernforbundet si faggruppe for naturmangfald i Hordaland<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Etter paneldebatten fortsette diskusjonen i hyggelege omgjevnader i Boksalongen p\u00e5 Litteraturhuset i Bergen<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Vil du bli med i ei av faggruppene v\u00e5re? Det er sosialt, fagleg spanande og veldig g\u00f8y! Les meir, og meld deg inn i ei av gruppene <\/span>her<\/span><\/a><\/u>. Vi har til saman om lag 60 friviljuge som blant mykje anna planlegg og gjennomf\u00f8rer ein Naturleg onsdag kvar i halv\u00e5ret.<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\n\n\n\n\n\n

Naturlig onsdag er en sosial og faglig m\u00f8teplass som arrangeres av Naturvernforbundet Hordaland<\/a> f\u00f8rste onsdag hver m\u00e5ned kl 19:00 i Boksalongen p\u00e5 Litteraturhuset i Bergen<\/a>. Arrangementet er gratis for medlemmer av Naturvernforbundet og Natur og ungdom. Andre kan velge om de vil bli medlemmer i d\u00f8ra eller betale 50 kr. Betal med kort i d\u00f8ra eller s\u00f8k opp Naturlig onsdag i Vipps (51 kr).<\/p>\n\n\n\n

Vil du finne ut mer om det som skjer?<\/p>\n\n\n\n