{"id":738,"date":"2017-03-01T19:18:40","date_gmt":"2017-03-01T18:18:40","guid":{"rendered":"https:\/\/naturvernforbundet.no\/hordaland\/flaumregulering-i-vossovassdraget\/"},"modified":"2025-08-12T09:23:36","modified_gmt":"2025-08-12T07:23:36","slug":"flaumregulering-i-vossovassdraget","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naturvernforbundet.no\/hordaland\/flaumregulering-i-vossovassdraget\/","title":{"rendered":"Flaumregulering i Vossovassdraget"},"content":{"rendered":"\t
\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n

Flaumregulering i Vossovassdraget<\/h1>\n\n

Det finst gode alternativ til regulering utan kraftutbygging. <\/p><\/div>\n\n

\"\"Foto: Jon Arne Eie<\/span><\/div>Foto: Jon Arne Eie<\/span><\/div><\/figure>\n\n
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\tK\u00e5re Flatlandsmo<\/a>\n\t\t\t\t\t– <\/span>\n\t\t\t\t<\/div><\/div>\n\t\t\t01.03.2017 19:18<\/small> | Sist oppdatert: 12.08.2025 09:23<\/small>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\n\n\n

Bakgrunnen for at sp\u00f8rsm\u00e5let om flaumregulerande tiltak i Vossovassdraget no har kome opp er at
\nfleire vassdrag p\u00e5 Vestlandet i oktober 2014 vart r\u00e5ka av storflaum. Folk flest opplevde det som skr\u00e6mande medan det stod p\u00e5, og det var omfattande skader p\u00e5 bygningar og infrastruktur. M.a. vart tettstadane Aurland, Fl\u00e5m, Odda og Voss hardt r\u00e5ka. <\/p>\n\n\n\n

Klimaprognosar viser at slike\u00a0flaumar vil bli st\u00f8rre og kome oftare\u00a0i framtida. P\u00e5 denne bakgrunn vart\u00a0Multiconsult v\u00e5ren 2016 engasjert av\u00a0Voss kommune og NVE for \u00e5 sj\u00e5 p\u00e5\u00a0\u00aballe mogelege tiltak\u00bb for \u00e5 redusere\u00a0omfanget av framtidige skadeflaumar\u00a0i Vossovassdraget. I hovudsak er problemstillinga slik at tettstaden\u00a0Vossevangen med jamne mellomrom\u00a0kan bli overfl\u00f8ymt av innlandsbassenget\u00a0Vangsvatnet med eit areal p\u00e5 om lag 7,5\u00a0km2<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n

\"\"Foto: Voss Naturvernlag<\/span><\/div>
Raundalselva – varig verna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Etter ein prosess der interesserte akt\u00f8rar kunne kome med innspel\u00a0vart i alt om lag 20 innspel registrert.\u00a0Multiconsult valde \u00e5 arbeide vidare\u00a0med 10 av desse innspela som i\u00a0sluttrapporten vart presentert som\u00a0alternative l\u00f8ysingar p\u00e5 flaumproblema.\u00a0Desse alternativa vart vurdert i forhold til flaumdempande evne og i nokon grad\u00a0prissett. \u00a0 <\/p>\n\n\n\n

I Voss Naturvernlag vart det tidleg\u00a0i prosessen klart at skulle me verte\u00a0tatt p\u00e5 alvor i lokalsamfunnet, var det\u00a0ikkje nok \u00e5 fremje argument som for\u00a0eksempel \u00e5 verne om og restaurere\u00a0v\u00e5tmark, elvesletter og myrer som har\u00a0evne til \u00e5 ta opp store mengder vatn.\u00a0Restaurering og vern av skog i bratt\u00a0terreng, kantsoner og andre omr\u00e5de som\u00a0er viktige for \u00e5 hindre erosjon ville heller\u00a0ikkje \u00e5leine ha nokon effekt innanfor det\u00a0tidsperspektivet det her var snakk om. \u00a0 <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Flaumtunellar. Oversikt over nokre flaumregulerande tiltak i Vossovassdraget.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Vossovassdraget oppstraums\u00a0Vossevangen er varig verna. Det\u00a0har difor vore viktig \u00e5 f\u00e5 fokus bort fr\u00e5 denne delen av vassdraget, der\u00a0kraftbyggjarar fremja utbyggingsplanar\u00a0som del av\u00a0 flaumregulerande tiltak.\u00a0Naturvernlaget valde difor \u00e5 kome med\u00a0innspel om flaumtunnell nedstraums\u00a0Vossevangen, ved utl\u00f8pet av Vangsvatnet\u00a0mot vest. Dette framlegget vart teke med i Multiconsult sine planar som\u00a0alternativ 6A og 6B i bearbeidd form. I\u00a0Naturvernlaget sitt opprinnelege innspel\u00a0var det rekna med ein tappetunnell\u00a0med areal p\u00e5 om lag 80 m2<\/sup> og helling p\u00e5 1:1000. Ved \u00e5 starte nedtapping av\u00a0Vangsvatnet i forkant ved flaumvarsel\u00a0ville dette kunne redusere vasstanden i\u00a0Vangsvatnet med om lag 90 cm i d\u00f8gnet.\u00a0For \u00e5 sikre lokalsamfunna nedstraums\u00a0Vangsvatnet, m.a. Evanger, er det ogs\u00e5\u00a0funne n\u00f8dvendig med ein flaumtunnell\u00a0mellom Evangervatnet og Bolstad\u00f8yri. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

Dette er ikkje f\u00f8rste gongen\u00a0det verna Vossovassdraget er under\u00a0press av kraftutbyggjarar. Deira hovudargument denne gongen var at\u00a0regulering for kraftutbygging er eit\u00a0effektivt flaumregulerande tiltak og\u00a0at storflaumen i 2014 har skapt ein\u00a0heilt annan situasjon enn ved tidlegare\u00a0framst\u00f8yt. Det er nok ein heilt rett\u00a0analyse, men det er ogs\u00e5 andre sider\u00a0ved Vossasamfunnet som har endra seg mykje dei siste \u00e5ra. Voss er blitt staden\u00a0for dei gode naturopplevingane, det\u00a0er etablert blomstrande f\u00f8retak som\u00a0byggjer si verksemd p\u00e5 naturbaserte\u00a0opplevingar med nettopp den verna\u00a0delen av elva som ein naturleg\u00a0f\u00f8resetnad. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bygda er ogs\u00e5 s\u00e5 heldig at det rundt\u00a02000-talet vart gjennomf\u00f8rt ei grundig\u00a0unders\u00f8king omkring betalingsviljen\u00a0for \u00e5 behalde eit anna vassdrag i\u00a0kommunen ur\u00f8rt. Unders\u00f8kinga vart\u00a0gjennomf\u00f8rt av det som den gongen var\u00a0Landbruksh\u00f8gskulen p\u00e5 \u00c5s, no NMBU\u00a0(Norges Milj\u00f8- og Biovitenskapelege Universitet) og var p\u00e5 f\u00f8rehand godkjent\u00a0av utbyggjar (BKK), grunneigarar,\u00a0hytteeigarar og kommunen.\u00a0 \u00a0 <\/p>\n\n\n\n

Sidan b\u00e5de vassdraget som\u00a0den gongen vart unders\u00f8kt, og\u00a0Vossovassdraget ligg i tilknyting\u00a0til det same lokalsamfunnet, er det\u00a0mogeleg \u00e5 overf\u00f8re resultata fr\u00e5\u00a0unders\u00f8kinga til dagens situasjon ved bruk av overf\u00f8ringsfunksjonar. Slik\u00a0kjem det fram at betalingsviljen for\u00a0\u00e5 halde Vossovassdraget oppstraums\u00a0Vossevangen ur\u00f8rt kan prissetjast til\u00a043,8 mill kroner \u00e5rleg. Men det har som\u00a0nemnt tidlegare skjedd mykje p\u00e5 Voss\u00a0etter \u00e5r 2000. Ekstremsportveko var i ein\u00a0heilt annan divisjon og m.a. Voss Active\u00a0var knapt p\u00e5tenkt slik at dei verdiane\u00a0som \u00e5rleg vert generert p\u00e5 grunn av dei naturkvalitetane som ligg i vassdraget\u00a0kan summerast til 86,9 mill kroner. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

No er det ikkje ukontroversielt \u00e5\u00a0setje verdi p\u00e5 naturgoder p\u00e5 denne\u00a0m\u00e5ten, slett ikkje alle tenester som\u00a0naturen yter oss kan utan vidare\u00a0prissetjast og ikkje alle er samde i\u00a0denne m\u00e5ten \u00e5 sj\u00e5 det p\u00e5. Men der det\u00a0finst ein marknad, hypotetisk eller r\u00e9ell,\u00a0finst det ei mogelegheit. Og kroner og \u00f8re er eit spr\u00e5k som det politiske\u00a0milj\u00f8et forst\u00e5r. N\u00e5r det, slik som i dette\u00a0tilfellet, kan dokumenterast at verdien\u00a0av naturgodene er h\u00f8gare, eller i alle fall\u00a0like store som det kraftinntektene \u00e5rleg\u00a0vil generere, er det vel ikkje noko grunn\u00a0til \u00e5 byggje ut? Og det er ikkje plass til begge delar. I tillegg er det slik at n\u00e5r\u00a0det gjeld verdien av naturgodene er me\u00a0berre i startfasen av utviklinga medan\u00a0kraftprisane i framtida i beste fall er\u00a0usikre. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

Sj\u00f8lv om det lenge s\u00e5g ut til \u00e5 g\u00e5\u00a0andre vegen, har Voss kommunestyre i\u00a0vedtak den 16.2.2017 inntil vidare lagt\u00a0bort planane om flaumregulering knytt\u00a0opp mot kraftutbygging. P\u00e5 kartet er kraftutbyggingsalternativa representert\u00a0ved alternativ 2 og 3 der vatnet ville bli\u00a0f\u00f8rt ut av vassdraget til Granvinsfjorden\u00a0med berre minstevassf\u00f8ring att\u00a0i elvel\u00f8pet. Kommunestyret har\u00a0samstundes gitt NVE i oppg\u00e5ve \u00e5 finne\u00a0den beste l\u00f8ysinga for flaumregulering.\u00a0Denne jobben skal NVE bruke det neste\u00a0\u00e5ret p\u00e5, s\u00e5 f\u00e5r finansiering av l\u00f8ysinga\u00a0verte neste steg. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

Voss Naturvernlag er ikkje den\u00a0einaste lokale akt\u00f8ren som har\u00a0engasjert seg i denne saka, sj\u00f8lv midt i vernemilj\u00f8et er ein overraska over\u00a0kor sterkt og godt verneinteressene\u00a0er blitt hevda. No er det gjeve eit lite\u00a0pusterom og milj\u00f8et er ved godt mot.\u00a0For i siste instans har Stortinget sagt at\u00a0konsesjonshandsaming i verna vassdrag\u00a0skal leggjast fram for Stortinget og\u00a0berre vurderast i dei tilfelle der andre\u00a0flaumdempande tiltak er utpr\u00f8vd, liv\u00a0og helse st\u00e5r p\u00e5 spel og verneverdiane ikkje vil p\u00e5verkast nemneverdig. At\u00a0naturverdiane i eit verna vassdrag er\u00a0store seier seg sj\u00f8lv. Og det er peika p\u00e5\u00a0gode alternativ til flaumregulering utan\u00a0kraftutbygging. \u00a0 <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

K\u00e5re Flatlandsmo er leiar i Voss\u00a0naturvernlag. Ein del av talmaterialet og\u00a0faktaopplysningane i denne artikkelen\u00a0er henta fr\u00e5 rapporten \u00abVerdisetjing av\u00a0naturgoder i Vossovassdraget\u00bb, gjeve ut av\u00a0Voss Naturvernlag i januar 2017.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
\n

Mellom dei lag og\u00a0organisasjonar som har\u00a0samarbeidd i saka finn me m.a.:
<\/p>\n\n\n\n